عُمَر خَیّام نیشابوری (نام کامل: غیاث‌الدین ابوالفتح عُمَر بن ابراهیم خَیام نیشابوری) (زادهٔ ۲۸ اردیبهشت ۴۲۷ خورشیدی در نیشابور - درگذشته ۱۲ آذر ۵۱۰ خورشیدی در نیشابور) که خیامی و خیام نیشابوری و خیامی النیسابوری هم نامیده شده‌است، فیلسوف، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس و رباعی سرای ایرانی در دورهٔ سلجوقی است. گرچه پایگاه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی او است و لقبش «حجةالحق» بوده‌است؛ ولی آوازهٔ وی بیشتر به واسطهٔ نگارش رباعیاتش است که شهرت جهانی دارد. افزون بر آن‌که رباعیات خیام را به اغلب زبان‌های زنده ترجمه نموده‌اند، ادوارد فیتزجرالد رباعیات او را به زبان انگلیسی ترجمه کرده‌است که مایهٔ شهرت بیشتر وی در مغرب‌زمین گردیده‌است.

یکی از برجسته‌ترین کارهای وی را می‌توان اصلاح گاهشماری ایران در زمان وزارت خواجه نظام‌الملک، که در دورهٔ سلطنت ملک‌شاه سلجوقی (۴۲۶ - ۴۹۰ هجری قمری) بود، دانست. وی در ریاضیات، علوم ادبی، دینی و تاریخی استاد بود. نقش خیام در حل معادلات درجه سوم و مطالعات‌اش دربارهٔ اصل پنجم اقلیدس نام او را به عنوان ریاضی‌دانی برجسته در تاریخ علم ثبت کرده‌است.ابداع نظریه‌ای دربارهٔ نسبت‌های هم‌ارز با نظریهٔ اقلیدس نیز از مهم‌ترین کارهای اوست.

در ادامه می توانید رباعیات عمر خیام را دانلود و مطالعه نمائید !

این کشور بواسطه موقعیت خاص جغرافیایی که دارد در جنک دوم شکل دالان یا معبری را بین قوای متفقین پیدا کرد و در واقع بصورت یک کشور بین المللی و جهانی(کاسموپولینتنان)در آمد. مرزها برداشته شد، و پای هر قوم و نژاد و ملتی از ملل جهان در این کشور باز شده، بعضی از ایشان آزادانه بفعالیت سیاسی و نشر افکار خود پرداختند.

پس از جنگ نیز میدان نبردهای سری و علنی و سیاسی و حنگهای سرد قدرتهای بزرگ و مرکز تحریکات پشت پرده اجنبیان و جولانگاه تبلیغات ایادی خارجی و داخلی گردید، و در این کشمکش کمتر کسی است از هر طبقه، از کاسب بازاری و دهقان و دهاتی گرفته تا برسد بطبقات عالیه کشوری و نظامی ، که بشکلی از اشکال پایش بمیان این کشمکشها کشیده نشده و بطریقی وارد جنجال های سیاسی بیست سال گذشته نشده باشد، یا لااقل تماسی با این انقلابات و تحولات پیدا نکرده باشد.. افزایش تعداد اشخاص باسواد در پایتخت و شهرهای بزرگ نیز به افزایش تیراژ و تعداد انتشار جراید خبری و سیاسی و نشر مقالات و رسالات و احیانا کتب سیاسی کمک کرده، قدر مسلم این است که عده کثیری که هیچ قابل مقایسه با تعداد قبل از سال ۱۳۲۰ نیست بخواندن روزنامه ها راغب گشته، و این کار جزء عادات روزانه ایشان قرار گرفته. نمیتوان انکار کرد که بجهات فوق یک نوع بیداری سیاسی در افکار عمومی بطهور رسیده، و حوادث جنگ دوم و ده سال پس از جنگ دوم اگر زیانهای مادی و معنوی بسیار در برداشته ولی فایده بزرگ را نیز منضمن بوده و آن مسئله آشنایی افکار سیاسی است که از ضروریات اولیه زندگی هر بشر متمدن امروزی میباشد. اما با کمال تاسف، افکار سیاسی در ایران غالبا از مجاری دیقصد و منابع صاجب اغراض خاص سیاسی بدماغ(ذهن) مردم وارد گشته، نه از طریق آموزشگاه و تعلیم صحیح و منطم و کنفرانسهای آموزنده و بیدار کننده که راههای شایسته آن است.

کتابی مشتمل بر شرح آثار تاریخی و اماکن باستانی فارس و از جمله کتاب‌های با ارزش و دست اول در این موضوع، تألیف محمدتقی مصطفوی (۱۲۸۴-۱۳۵۹)، باستان‌شناس نامور معاصر که در ۱۳۴۳، جزو انتشارات انجمن آثار ملی منتشر شده است. مؤلف سال‌ها ریاست اداره‌ی کل باستان‌شناسی ایران و سپس دبیری انجمن آثار ملی را بر عهده داشته است. او بر اثر سال‌ها اشتغال در باستان‌شناسی به سرزمین فارس علاقه‌ای مفرط پیدا کرد؛ چنان که نام اثر خود را از این بیت مشهور سعدی برگرفت:

اقلیم فارس راغم از آسیب دهر نیست / تا بر سرش بود چو تویی سایه‌ی هما.

 شاهنامه فردوسی را در ادامه مطلب  دانلود کنید . . .